Lễ cúng cầu may của người Dao xã Bản Luốc, huyện Hoàng Su Phì, được tổ chức khá đơn giản. Đồ vật cúng bao gồm các sản phẩm người dân tự làm ra, như lợn, gà, xôi thất sắc, cá chép ruộng hơ qua lửa... do các gia đình đóng góp. Trong phần lễ, người ta thường chọn những tràng trai, cô gái xinh đẹp, người khỏe mạnh ở trong bản để thực hiện dâng lễ vật, tất cả mọi người đều tham gia thắp hương, cầu khấn.
Các lễ vật được dâng lên cho các vị thần tại đền
Anh Đăng Văn Nam, người dân ở thôn Suối Thầu xã Bản Luốc cho biết nghi lễ cầu may là nét văn hóa truyền thống của đồng bào Dao bản địa. Cũng không ai biết nghi thức này có từ bao giờ, chỉ biết khi sinh ra đã thấy nó tồn tại và được truyền từ đời này sang đời khác. Bà con trong thôn đều rất tin và trong ngày này, ai cũng mặc thật đẹp để tham gia, cùng cầu mong một năm nhiều may mắn cho gia đình và cộng đồng.
Ông Đặng Ngọc Kim, Chủ tịch Hội nghệ nhân dân gian xã Bản Luốc sau khi hoàn thành phần lễ cúng cho biết: hôm nay xã mình tổ chức lễ hội cầu may, tôi cũng ra đây cùng anh em chuẩn bị các đồ cúng, tôi cảm thấy rất vui. Rất mong là sau lễ hội cầu may, anh em và người dân trong xã sẽ có những vụ mùa bội thu và mọi người đều gặp may mắn mạnh khỏe.
Các nhân vật linh thiêng như: Ngọc Hoàng, Quan Thế Âm Bồ Tát, Thiên Lôi, Thần Mẫu, người có công khai lập làng, tạo dựng nên cuộc sống cho đồng bào Dao hôm nay được người dân tôn thờ.
Lễ cầu may của dân tộc Dao xã Bản Luốc có từ thời xa xưa là hoạt động văn hóa tín ngưỡng độc đáo, có ý nghĩa thiết thực với đồng bào người Dao. Ngoài tạo không khí vui tươi, phấn khởi, thông qua nghi lễ này còn giúp bà con phát huy tinh thần đoàn kết, cầu mong sức khỏe và một vụ mùa, thóc lúa đầy bồ.
Theo sử sách nghị lại, ngôi đến linh thiêng nhất của đồng bào dân tốc Dao xã Bản Luốc, được xây dựng mùa thu, năm thứ 3 đời vua Minh Mạng tức năm 1823, đến năm 2013 Đền Suối Thầu, xã Bản Luốc, huyện Hoàng Su Phì được sếp hạng di tích văn hóa cấp tỉnh. Trong đền có 14 bức tượng cổ thời liên quan đến tập quán tín ngưỡng nông nghiệp và cuộc sống tâm linh của người dao áo dài, các nhiên thân như Ngọc Hoàng, Quán Thế Âm Bồ Tát, Thiên lôi, thần Mẫu… và nhiều nhân thần nhân vật có thật là ông Đặng Minh Đông, là người khai ấp, lập làng, tạo dựng lên cuộc sống của đồng bào người dao ngày hôm nay. Ngoài nghi lễ cầu may, đền còn được nhiều người biết đến là nơi cầu tự với bài cúng, bài múa “cầu đinh, cầu tự”.
Các nhân vật linh thiêng như: Ngọc Hoàng, Quan Thế Âm Bồ Tát, Thiên Lôi, Thần Mẫu, người có công khai lập làng, tạo dựng nên cuộc sống cho đồng bào Dao hôm nay được người dân tôn thờ.
Ông Trần Chí Nhân, Phó trưởng phòng Văn hóa, thông tin huyện Hoàng Su Phì cho biết: thời gian gần đây, gắn với việc phát triển du lịch, thông quan việc quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng, có rất đông khách du lịch đến thăm quan, trải nghiệm Lễ hội cầu may xã Bản Luốc để khám phá văn hóa, tâm linh tín ngưỡng và tập quán canh tác nông nghiệp. Vì vậy Lễ hội cầu may không chỉ là việc chỗ dựa tâm linh của cộng đồng người dân tộc Dao ở Hoàng Su Phì mà còn của khách du lịch khắp mọi nơi.
Trong lễ cầu may của người Dao cũng có những hoạt động văn hóa văn nghệ được xen kẽ để không khí vui nhộn hơn. Các trò chơi dân gian, những lễ nghi, lễ sắc đặc sắc được đem ra trình diễn. Lễ hội cầu may không chỉ có ý nghĩa cầu may mắn, mưa thuận gió hòa cho vụ mùa bội thu mà còn là điều kiện để mọi người trong bản đoàn kết, gắn bó và giao lưu với nhau.
Vũ Thùy Linh - Trường Chính trị tỉnh Hà Giang
