Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu của thời đại, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai tại các địa phương đã và đang mang lại nhiều kết quả thiết thực, góp phần nâng cao dân trí số, thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư, nhất là vùng nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây không chỉ là hoạt động mang ý nghĩa xã hội sâu sắc mà còn là giải pháp quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn hiện nay.
Lấy cảm hứng từ phong trào "Bình dân học vụ" do Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng năm 1945 nhằm xóa mù chữ và nâng cao dân trí, phong trào "Bình dân học vụ số" mang trong mình sứ mệnh mới: Phổ cập kỹ năng số, giúp mọi người dân có thể tiếp cận, sử dụng và làm chủ công nghệ một cách hiệu quả.
Là người phát động phong trào "Bình dân học vụ số", Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhấn mạnh: "Chúng ta không chỉ kế thừa di sản quý báu của lịch sử, mà còn phải biết ứng dụng nó vào thực tiễn hiện nay. Việc trang bị tri thức số sẽ giúp người dân tự tin hơn trong môi trường số, chủ động nắm bắt cơ hội và thích nghi với sự phát triển của công nghệ".
* Phong trào tập trung vào các nội dung:
+ Sử dụng điện thoại thông minh và máy tính bảng, máy vi tính cơ bản.
+ Truy cập và khai thác thông tin trên internet an toàn và hiệu quả.
+ Sử dụng các ứng dụng dịch vụ công trực tuyến trên cổng Dịch vụ công trực tuyến quốc gia.
+ Thực hiện các giao dịch trực tuyến an toàn trên không gian mạng.
+ Nhận biết và phòng tránh các nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng.
+ Các kỹ năng số cần thiết khác phục vụ cuộc sống và công việc.
* Ý nghĩa của “Bình dân học vụ số”
+ Thu hẹp khoảng cách số: Giúp mọi người dân có cơ hội bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin, dịch vụ và cơ hội phát triển trong kỷ nguyên số.
+ Nâng cao chất lượng cuộc sống: Trang bị kỹ năng số giúp người dân tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, giải trí trực tuyến một cách dễ dàng và tiện lợi.
+ Tăng cường hiệu quả công việc: Kỹ năng số giúp người lao động nâng cao năng suất, tìm kiếm cơ hội việc làm mới và thích ứng với thị trường lao động hiện đại.
+ Xây dựng xã hội số: Góp phần tạo nên một cộng đồng công dân số văn minh, năng động và có trách nhiệm.
+ Thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội: Tạo động lực cho sự đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của đất nước.
* Vai trò của phong trào trong chuyển đổi số ở địa phương
Phong trào “Bình dân học vụ số” giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu chuyển đổi số của xã:
+ Thúc đẩy xây dựng chính quyền số: Khi người dân biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tăng, giảm áp lực cho bộ phận một cửa, tạo môi trường hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
+ Hỗ trợ phát triển kinh tế số nông thôn: Người dân có thể quảng bá, buôn bán nông sản qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao thu nhập.
+ Xây dựng xã hội số toàn diện: Việc người dân tiếp cận công nghệ giúp thay đổi thói quen sinh hoạt, tiếp cận thông tin, phương thức làm việc, tham gia tốt hơn vào các hoạt động cộng đồng và phong trào thi đua yêu nước.
+ Góp phần xóa “khoảng cách số”: Đặc biệt đối với thanh thiếu niên, phụ nữ, người trung niên và đồng bào dân tộc thiểu số, phong trào giúp nâng cao sự bình đẳng trong tiếp cận tri thức và cơ hội phát triển.
Để phong trào đạt hiệu quả, sự chung tay của các cơ quan, đơn vị, ban, ngành, đoàn thể và toàn thể nhân dân là yếu tố quyết định. Từng thôn cần duy trì các buổi hướng dẫn kỹ năng số; các tổ công nghệ số cộng đồng phải tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tận nơi, “cầm tay chỉ việc”, bảo đảm ai cũng có thể sử dụng được các kỹ năng số cơ bản.
Phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ là một hoạt động tuyên truyền mà là bước đi chiến lược góp phần thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện tại cơ sở. Việc triển khai sâu rộng phong trào sẽ tạo nên một cộng đồng dân cư thông minh, chủ động, sáng tạo, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của xã nhà trong thời kỳ mới.
Nguyễn Mạnh Cường - Phòng Văn hóa - Xã hội
